ชวนคิด
กองทัพบกมีหน้าที่เพียงการป้องกันประเทศเท่านั้นหรือไม่ และเหตุใดประชาชนจึงยังพบเห็นกำลังทหารในภารกิจช่วยเหลือ ผู้ประสบภัย การพัฒนาประเทศ และการรักษาความมั่นคงภายใน
กองทัพบกมีทั้งภารกิจด้านการป้องกันประเทศ การรักษาความมั่นคง การพัฒนาประเทศ และการช่วยเหลือประชาชน
การทำข้อสอบจึงต้องแยกให้ออกว่า สถานการณ์แต่ละแบบสอดคล้องกับภารกิจด้านใดมากที่สุด
เป้าหมายการเรียนรู้
- จดจำองค์ประกอบของวิสัยทัศน์กองทัพบกได้ครบ 4 ด้าน
- อธิบายภารกิจหลักของกองทัพบกได้
- แยกบทบาทของกองทัพบกในยามปกติได้
- อธิบายความหมายของสมุดปกขาวกองทัพบกได้
- เข้าใจแนวคิด People-Centric Force ได้
- วิเคราะห์สถานการณ์แนวข้อสอบได้ถูกต้อง
1. วิสัยทัศน์กองทัพบก
“เป็นกองทัพบกที่มีศักยภาพ ทันสมัย เป็นที่เชื่อมั่นของประชาชน และเป็นหนึ่งในกองทัพบกชั้นนำของภูมิภาค”
| องค์ประกอบ | ความหมายโดยสรุป |
|---|---|
| มีศักยภาพ | มีความสามารถและความพร้อมในการปฏิบัติภารกิจ |
| ทันสมัย | พัฒนากำลังพล เทคโนโลยี ยุทโธปกรณ์ และระบบบริหาร |
| ประชาชนเชื่อมั่น | ปฏิบัติหน้าที่โปร่งใส ซื่อสัตย์ และคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม |
| ชั้นนำของภูมิภาค | มีความเป็นมืออาชีพและได้รับการยอมรับในระดับภูมิภาค |
ศักยภาพ → ทันสมัย → ประชาชนเชื่อมั่น → ชั้นนำของภูมิภาค
2. ภารกิจหลักและบทบาทในยามปกติ
ภารกิจหลักของกองทัพบก คือ การป้องกันราชอาณาจักรและพิทักษ์รักษาเอกราช อธิปไตย ความมั่นคงของรัฐ สถาบันพระมหากษัตริย์ และผลประโยชน์แห่งชาติ
บทบาทสำคัญในยามปกติ
- เตรียมกำลังและรักษาความพร้อมรบ
- รักษาความมั่นคงภายในประเทศ
- สนับสนุนการพัฒนาประเทศ
- ช่วยเหลือประชาชนและบรรเทาสาธารณภัย
- สร้างความร่วมมือด้านความมั่นคงกับต่างประเทศ
น้ำท่วม แผ่นดินไหว ไฟป่า การอพยพประชาชน การลำเลียงสิ่งของ การตั้งโรงครัว และการจัดตั้งโรงพยาบาลสนาม จัดเป็นภารกิจช่วยเหลือประชาชนและบรรเทาสาธารณภัย
3. การพัฒนากองทัพบกสู่อนาคต
หมายถึง “กำลังพลเป็นศูนย์กลาง เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือ” หรือจำสั้น ๆ ว่า คนนำ เทคโนโลยีเสริม
- พัฒนากำลังพลให้มีความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม
- เพิ่มขีดความสามารถด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่
- นำ AI, Cyber, UAV และระบบจำลองการฝึกมาใช้สนับสนุน
- ฝึกร่วมกับมิตรประเทศเพื่อเพิ่มความพร้อมรบและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้
- ปรับโครงสร้างและการบริหารให้เหมาะกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่
People-Centric Force ไม่ได้หมายถึง เทคโนโลยีเป็นศูนย์กลาง แต่ให้ “กำลังพล” เป็นศูนย์กลาง และใช้เทคโนโลยีช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ
4. สมุดปกขาวกองทัพบก
สมุดปกขาวกองทัพบกเป็นเอกสารที่ใช้สื่อสารภาพรวม เกี่ยวกับสภาพแวดล้อมด้านความมั่นคง บทบาท ภารกิจ วิสัยทัศน์ และทิศทางการพัฒนากองทัพบกในอนาคต
สถานการณ์ความมั่นคง → บทบาท → ภารกิจ → ขีดความสามารถ → ทิศทางการพัฒนา
ไม่ใช่เอกสารงบประมาณประจำปี ไม่ใช่ระเบียบวินัยกำลังพล และไม่ใช่ตารางการฝึกประจำหน่วย
ตัวอย่างวิเคราะห์สถานการณ์
สถานการณ์: เกิดน้ำท่วมฉับพลันในหลายจังหวัด หน่วยทหารจัดกำลังพล รถบรรทุก เรือ และโรงครัวสนามเข้าช่วยประชาชน
วิเคราะห์ทีละขั้น
- เหตุการณ์นี้ไม่ใช่การรบหรือภัยจากข้าศึก
- ผู้ได้รับผลกระทบโดยตรงคือประชาชน
- ภารกิจที่สอดคล้องที่สุดคือการบรรเทาสาธารณภัย
- จึงตอบว่า “ช่วยเหลือประชาชนและบรรเทาสาธารณภัย”
มองว่า “ใครได้รับผลกระทบ” “ปัญหาเกิดจากอะไร” และ “หน่วยทหารกำลังทำอะไร” แล้วเลือกภารกิจที่ตรงที่สุด
ฝึกทำก่อนดูเฉลย
ข้อ 1 วิสัยทัศน์กองทัพบกประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญกี่ด้าน
ดูเฉลย
ตอบ 4 ด้าน ได้แก่ มีศักยภาพ ทันสมัย ประชาชนเชื่อมั่น และชั้นนำของภูมิภาค
ข้อ 2 ภารกิจหลักของกองทัพบกคืออะไร
ดูเฉลย
ป้องกันราชอาณาจักร และพิทักษ์รักษาเอกราช อธิปไตย และความมั่นคงของชาติ
ข้อ 3 เมื่อเกิดอุทกภัย กองทัพบกเข้าช่วยอพยพประชาชน สอดคล้องกับภารกิจใด
ดูเฉลย
การช่วยเหลือประชาชน และการบรรเทาสาธารณภัย
ข้อ 4 People-Centric Force ให้สิ่งใดเป็นศูนย์กลาง
ดูเฉลย
กำลังพล เป็นศูนย์กลาง และใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือสนับสนุน
ข้อ 5 สมุดปกขาวกองทัพบกมีวัตถุประสงค์สำคัญอย่างไร
ดูเฉลย
ใช้แสดงสถานการณ์ความมั่นคง บทบาท ภารกิจ วิสัยทัศน์ และทิศทางการพัฒนากองทัพบก
จุดที่พลาดบ่อย
ผิด: กองทัพบกมีหน้าที่เฉพาะการรบ
ถูก: มีทั้งการป้องกันประเทศ รักษาความมั่นคง สนับสนุนการพัฒนา และช่วยเหลือประชาชน
ผิด: People-Centric Force ให้เทคโนโลยีเป็นศูนย์กลาง
ถูก: ให้กำลังพลเป็นศูนย์กลาง และใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือ
ผิด: สมุดปกขาวเป็นเอกสารงบประมาณ
ถูก: เป็นเอกสารแสดงบทบาท ภารกิจ สถานการณ์ความมั่นคง และทิศทางการพัฒนา
Quiz ท้ายบท
สรุป 1 นาที
- วิสัยทัศน์ 4 ด้าน: ศักยภาพ ทันสมัย ประชาชนเชื่อมั่น ชั้นนำของภูมิภาค
- ภารกิจหลัก: ป้องกันประเทศและพิทักษ์เอกราช อธิปไตย และความมั่นคง
- ยามปกติ: เตรียมกำลัง รักษาความมั่นคง พัฒนาประเทศ และช่วยประชาชน
- People-Centric Force: กำลังพลเป็นศูนย์กลาง เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือ
- สมุดปกขาว: แสดงสถานการณ์ บทบาท ภารกิจ และทิศทางการพัฒนา
- โจทย์สถานการณ์ให้เลือกภารกิจที่ตรงกับการกระทำมากที่สุด
นักเรียนจำวิสัยทัศน์ได้ครบ 4 ด้าน แยกภารกิจหลักกับบทบาทในยามปกติได้ และทำ Quiz ได้อย่างน้อย 8 จาก 10 ข้อ