ชวนคิด
เมื่อข้อสอบให้ข้อความ 4 ส่วนมาแบบสลับลำดับ เราไม่จำเป็นต้องอ่านวนหลายรอบ หากรู้หน้าที่ของแต่ละประโยค ก็สามารถเรียงได้เร็วขึ้นทันที
เปิดเรื่อง → ขยายความ → ผลลัพธ์ → สรุป
เป้าหมายการเรียนรู้
- หาประโยคเปิดเรื่องได้
- แยกประโยคขยายความและประโยคผลลัพธ์ได้
- หาประโยคสรุปหรือปิดเรื่องได้
- ใช้สูตรลัดตัดตัวเลือกในข้อสอบได้
1. การเรียงประโยคคืออะไร
การเรียงประโยค คือ การนำข้อความที่ถูกแยกออกเป็นหลายส่วน มาเรียงให้มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องและสื่อความหมายได้สมบูรณ์
เปิดเรื่อง → ขยายความ → ผลลัพธ์ → สรุป
2. หา “ประโยคเปิดเรื่อง”
ประโยคแรกมักบอกว่าเรื่องนี้กำลังพูดถึงอะไร และมักไม่ขึ้นต้นด้วยคำที่ต้องอ้างถึงข้อความก่อนหน้า
- คำนามหรือชื่อเรื่อง เช่น ประเทศไทย กองทัพบก เทคโนโลยี
- การ... / ความ... เช่น การอ่าน ความรับผิดชอบ
- เวลา เช่น ในปัจจุบัน ในอดีต เมื่อ...
- เหตุหรือวัตถุประสงค์ เช่น เนื่องจาก เพื่อ ตามที่ แม้ว่า
ประโยคใดบอกหัวข้อหลักได้ชัดที่สุด
3. หา “ประโยคขยายความ”
ประโยคขยายความทำหน้าที่อธิบาย รายละเอียด หรือยกตัวอย่างจากประโยคก่อนหน้า
- ซึ่ง / ที่ / อัน — ขยายคำนามหรือข้อความเดิม
- เช่น / ได้แก่ / คือ — ยกตัวอย่างหรือแจกแจง
- โดยเฉพาะ / ไม่ว่าจะเป็น — ขยายรายละเอียดเพิ่มเติม
ประโยคที่ขึ้นต้นด้วย “ซึ่ง” มักไม่ใช่ประโยคแรก เพราะต้องมีข้อความก่อนหน้าให้ขยาย
4. หา “ประโยคผลลัพธ์”
ประโยคผลลัพธ์บอกผลที่เกิดจากเหตุหรือรายละเอียดก่อนหน้า
- ทำให้
- ส่งผลให้
- เป็นผลให้
- ก่อให้เกิด
ต้องมี “เหตุ” มาก่อน จึงตามด้วย “ผล”
5. หา “ประโยคสรุป”
ประโยคสุดท้ายมักสรุป ปิดเรื่อง หรือเสนอสิ่งที่ควรทำต่อไป
- ดังนั้น
- จึง
- ด้วยเหตุนี้
- สรุปได้ว่า
- ควร
คำนาม → ซึ่ง / เช่น → ทำให้ / ส่งผลให้ → จึง / ดังนั้น
ตัวอย่าง
(1) ส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น
(2) การอ่านหนังสือเป็นประจำช่วยเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์
(3) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้
(4) จึงควรส่งเสริมนิสัยรักการอ่านอย่างยิ่ง
(2) เปิดเรื่อง → (3) ขยายความ → (1) ผลลัพธ์ → (4) สรุป
คำตอบ: 2 → 3 → 1 → 4
6. สูตรทำข้อสอบเร็ว
- หาเรื่องหลักหรือประโยคเปิด
- หาประโยคสรุปหรือปิดเรื่อง
- เชื่อมประโยคกลางด้วยเหตุและผล
- ดูตัวเลือกแล้วตัดข้อที่ผิดลำดับ
- อ่านรวมอีกครั้งว่าความหมายต่อเนื่องหรือไม่
คำสำคัญเป็นเพียงตัวช่วย ต้องดูความสัมพันธ์ของเนื้อหา และพูดเรื่องเดียวกันให้จบก่อน
แบบฝึกหัด 5 ข้อ
ข้อ 1 ข้อใดน่าจะเป็นประโยคเปิดเรื่อง
ก. ส่งผลให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น
ข. การออกกำลังกายเป็นกิจกรรมที่มีประโยชน์
ค. ดังนั้นทุกคนควรออกกำลังกาย
ง. ซึ่งช่วยเสริมสร้างสุขภาพ
ดูเฉลย
ตอบ ข. เพราะขึ้นต้นด้วยอาการนาม “การออกกำลังกาย” และบอกหัวข้อหลัก
ข้อ 2 คำว่า “ซึ่ง” มักอยู่ในประโยคประเภทใด
ดูเฉลย
ประโยคขยายความ
ข้อ 3 คำว่า “ส่งผลให้” บอกหน้าที่ใดของประโยค
ดูเฉลย
ประโยคผลลัพธ์
ข้อ 4 คำว่า “ดังนั้น” มักอยู่ส่วนใดของเรื่อง
ดูเฉลย
ประโยคสรุปหรือประโยคปิดเรื่อง
ข้อ 5 สูตรจำข้อใดถูกต้อง
ก. สรุป → เปิดเรื่อง → ผลลัพธ์ → ขยายความ
ข. เปิดเรื่อง → ขยายความ → ผลลัพธ์ → สรุป
ค. ผลลัพธ์ → เปิดเรื่อง → ขยายความ → สรุป
ง. ขยายความ → ผลลัพธ์ → เปิดเรื่อง → สรุป
ดูเฉลย
ตอบ ข.
แนวข้อสอบ 5 ข้อ
สรุป 1 นาที
- เปิดเรื่อง = บอกหัวข้อหลัก
- ซึ่ง / ที่ / เช่น / ได้แก่ = ขยายความ
- ทำให้ / ส่งผลให้ = ผลลัพธ์
- ดังนั้น / จึง / ควร = สรุป
- สูตรจำ: คำนาม → ซึ่ง → ส่งผลให้ → จึง
- ต้องอ่านความสัมพันธ์ของเนื้อหาร่วมด้วยเสมอ