ชวนคิด
ถ้าโจทย์ถามว่า “ชายแดนภาคอีสานอยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยใด” หรือ “ทหารราบกับกองพันต่างกันอย่างไร” เราจะตอบได้เร็วเพียงใด
จำเป็นภาพรวม 4 เรื่อง: กองทัพภาค → เหล่าทหาร → ลำดับหน่วย → หน่วยและหน้าที่สำคัญ
เป้าหมายการเรียนรู้
- จับคู่กองทัพภาคกับพื้นที่รับผิดชอบได้
- แยกเหล่าทหารกับหน่วยทหารได้
- เรียงลำดับหน่วยทหารจากเล็กไปใหญ่ได้
- จำหน้าที่ของหน่วยงานสำคัญได้
- เข้าใจหน้าที่เกี่ยวกับการรับราชการทหารของชายไทย
1. กองทัพภาคและพื้นที่รับผิดชอบ
| กองทัพภาค | พื้นที่หลัก |
|---|---|
| กองทัพภาคที่ 1 | ภาคกลาง |
| กองทัพภาคที่ 2 | ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ |
| กองทัพภาคที่ 3 | ภาคเหนือ |
| กองทัพภาคที่ 4 | ภาคใต้ |
1 กลาง → 2 อีสาน → 3 เหนือ → 4 ใต้
กองทัพภาคเป็นหน่วยระดับภูมิภาค ทำหน้าที่ควบคุม อำนวยการ และประสานการปฏิบัติทางทหารในพื้นที่รับผิดชอบ
2. เหล่าทหารกับหน่วยทหาร
เหล่าทหาร แบ่งตามความเชี่ยวชาญ เช่น ทหารราบ ทหารม้า ทหารปืนใหญ่ ทหารช่าง และทหารสื่อสาร
หน่วยทหาร แบ่งตามการจัดกำลัง เช่น หมู่ หมวด กองร้อย กองพัน กรม และกองพล
เหล่า = ทำอะไร | หน่วย = จัดกำลังขนาดไหน
เหล่ารบหลัก ได้แก่ ทหารราบและทหารม้า ส่วนทหารสื่อสารเป็นเหล่าสายวิทยาการ
3. ลำดับหน่วยทหาร
หมู่ → หมวด → กองร้อย → กองพัน → กรม → กองพล → กองทัพภาค
จำว่า หมู่–หมวด–ร้อย–พัน–กรม–พล–ภาค
กองพลมีขนาดใหญ่กว่ากรม
4. หน่วยงานและหน้าที่สำคัญ
| หน่วยงาน | หน้าที่ |
|---|---|
| กรมยุทธการทหารบก | วางแผนและอำนวยการทางยุทธการ |
| กรมยุทธศึกษาทหารบก | การศึกษา การฝึก และการคัดเลือกนักเรียนนายสิบ |
| หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน | งานสัสดีและการตรวจเลือกทหาร |
| กองทัพบก | สังกัดกระทรวงกลาโหม |
ผู้บังคับบัญชาสูงสุดของกองทัพบก คือ ผู้บัญชาการทหารบก
5. กองกำลังชายแดนและค่ายสำคัญ
- กองกำลังสุรนารี — ชายแดนไทย–กัมพูชาในภาคอีสานตอนล่าง
- กองกำลังบูรพา — จังหวัดสระแก้วและชายแดนด้านตะวันออก
- กองกำลังนเรศวร — อยู่ในพื้นที่กองทัพภาคที่ 3
- กองกำลังผาเมือง — ชายแดนภาคเหนือ ไทย–เมียนมาและไทย–ลาวบางส่วน
- กองกำลังเทพสตรี — ภาคกลางและภาคตะวันตกบางส่วน
สุรนารี–นครราชสีมา | นเรศวร–พิษณุโลก | วชิราวุธ–นครศรีธรรมราช | อดิศร–สระบุรี–ทหารม้า
6. หน้าที่ทหารและประเด็นสำคัญ
- การรับราชการทหารเป็น หน้าที่ของปวงชนชาวไทย ตามที่กฎหมายบัญญัติ
- ชายไทยอายุย่างเข้าปีที่ 18 ต้องขึ้นทะเบียนเป็น ทหารกองเกิน
- โดยทั่วไปเข้ารับการตรวจเลือกเมื่ออายุ 20 ปีบริบูรณ์
- ผู้ที่ผ่านการตรวจเลือกและเข้ารับราชการ เรียกว่า ทหารกองประจำการ
- วันที่ 18 มกราคม เป็นวันกองทัพไทยและวันกองทัพบก
- Little Tigers หรือ พยัคฆ์น้อย เป็นฉายาของทหารไทยในสงครามเกาหลี
ยาเสพติด โรคระบาด และภัยไซเบอร์ ส่วนการยึดครองดินแดนเป็นภัยคุกคามแบบดั้งเดิม
7. ตราสัญลักษณ์กองทัพบก
ส่วนประกอบสำคัญ ได้แก่ พระมหามงกุฎ กงจักร อุณาโลม รัศมี และช่อชัยพฤกษ์
| องค์ประกอบ | ความหมาย |
|---|---|
| กงจักร | กองทัพบกผู้พิทักษ์ชาติ |
| อุณาโลม | พระพุทธศาสนาและความเป็นสิริมงคล |
| พระมหามงกุฎ | สถาบันพระมหากษัตริย์ |
| ช่อชัยพฤกษ์ | ชัยชนะและความรุ่งเรือง |
กงจักร → ชาติ | อุณาโลม → ศาสนา | พระมหามงกุฎ → พระมหากษัตริย์
แบบฝึกหัด 5 ข้อ
ข้อ 1 กองทัพภาคที่ 2 รับผิดชอบพื้นที่ใด
ดูเฉลย
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ข้อ 2 เรียงลำดับ: กองพัน หมวด หมู่ กองร้อย
ดูเฉลย
หมู่ → หมวด → กองร้อย → กองพัน
ข้อ 3 ทหารราบเป็นเหล่าทหารหรือหน่วยทหาร
ดูเฉลย
เหล่าทหาร เพราะแบ่งตามความเชี่ยวชาญ
ข้อ 4 หน่วยใดรับผิดชอบงานสัสดีและการตรวจเลือกทหาร
ดูเฉลย
หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน
ข้อ 5 ชายไทยอายุย่างเข้าปีที่ 18 ต้องทำอะไร
ดูเฉลย
ขึ้นทะเบียนเป็น ทหารกองเกิน
จุดที่พลาดบ่อย
ผิด: กองทัพภาคที่ 2 รับผิดชอบภาคเหนือ
ถูก: รับผิดชอบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ผิด: ทหารราบเป็นหน่วยทหาร
ถูก: ทหารราบเป็นเหล่าทหาร ส่วนกองพันเป็นหน่วยทหาร
ผิด: อายุ 18 ปีต้องเข้ารับการตรวจเลือกทันที
ถูก: อายุย่าง 18 ปีขึ้นทะเบียน และโดยทั่วไปตรวจเลือกเมื่ออายุ 20 ปีบริบูรณ์
แนวข้อสอบคัดพิเศษ 10 ข้อ
สรุป 1 นาที
- กองทัพภาค: 1 กลาง 2 อีสาน 3 เหนือ 4 ใต้
- เหล่าแบ่งตามความเชี่ยวชาญ หน่วยแบ่งตามการจัดกำลัง
- หมู่ → หมวด → กองร้อย → กองพัน → กรม → กองพล
- กรมยุทธการวางแผนยุทธการ กรมยุทธศึกษาดูแลการศึกษาและการคัดเลือก
- หน่วยบัญชาการรักษาดินแดนดูแลงานสัสดีและการตรวจเลือกทหาร
- อายุย่าง 18 ปีขึ้นทะเบียนทหารกองเกิน และตรวจเลือกโดยทั่วไปเมื่ออายุ 20 ปี
- Little Tigers คือเกียรติภูมิของทหารไทยในสงครามเกาหลี
- ตรากองทัพบก: กงจักร–ชาติ อุณาโลม–ศาสนา พระมหามงกุฎ–พระมหากษัตริย์
จับคู่กองทัพภาคได้ครบ เรียงลำดับหน่วยได้ และทำแนวข้อสอบได้อย่างน้อย 8 จาก 10 ข้อ