EP6 การใช้ภาษาให้เหมาะสมและคำฟุ่มเฟือย
สรุปการใช้ภาษาไทยให้เหมาะสมภายใน 5 นาที ครอบคลุมความแตกต่างระหว่างภาษาพูดและภาษาเขียน ระดับภาษา 5 ระดับ การเลือกใช้ภาษาให้เหมาะกับบุคคลและสถานการณ์ รวมถึงการตรวจและตัดคำฟุ่มเฟือย เพื่อให้ข้อความกระชับ ชัดเจน และถูกต้อง พร้อมแบบฝึกหัด 5 ข้อ และแนวข้อสอบ 5 ข้อพร้อมเฉลย
เส้นทางสู่เป้าหมาย
กำลังโหลดความก้าวหน้า…
ทำ Quiz ท้าย EP เพื่อเริ่มบันทึกความสำเร็จ
ชวนคิด
คำเดียวกันอาจเหมาะในวงสนทนากับเพื่อน แต่ไม่เหมาะในรายงาน หนังสือราชการ หรือการตอบข้อสอบ การใช้ภาษาให้ดีจึงต้องคำนึงถึงทั้งความถูกต้อง ความชัดเจน และความเหมาะสมกับบุคคลและสถานการณ์
ก่อนเลือกใช้คำ ให้ถามว่า “พูดกับใคร ใช้ในโอกาสใด และจำเป็นต้องใช้ทุกคำหรือไม่”
เป้าหมายการเรียนรู้
- แยกภาษาพูดและภาษาเขียนได้
- เลือกใช้ระดับภาษาให้เหมาะสมกับสถานการณ์ได้
- ตรวจพบคำฟุ่มเฟือยและปรับประโยคให้กระชับได้
- หลีกเลี่ยงคำไม่เป็นทางการในงานราชการและงานวิชาการได้
- วิเคราะห์ข้อสอบเรื่องการใช้ภาษาไม่เหมาะสมได้
1. ภาษาพูดและภาษาเขียน
| ประเภท | ลักษณะ | เหมาะกับ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| ภาษาพูด | ไม่เป็นทางการ เข้าใจง่าย แสดงอารมณ์ได้ | สนทนาในชีวิตประจำวัน บุคคลใกล้ชิด | เดี๋ยวส่งให้, โอเค, เจ๋งมาก |
| ภาษาเขียน | ชัดเจน สุภาพ เป็นระบบ และเป็นทางการกว่า | รายงาน หนังสือราชการ งานวิชาการ | ดำเนินการ, พิจารณา, ขอความอนุเคราะห์ |
ไม่ควรใช้คำว่า “โอเค” “ก๊อบ” “เจ๋ง” หรือ “เดี๋ยวส่งให้” ในหนังสือราชการหรือรายงานทางวิชาการ
2. ตัวอย่างภาษาพูดและภาษาเขียน
| ภาษาพูด | ภาษาเขียน |
|---|---|
| หมา | สุนัข |
| ตังค์ | เงิน |
| ไฟไหม้ | เพลิงไหม้ |
| เป็นไง | เป็นอย่างไร |
| โรงหนัง | โรงภาพยนตร์ |
| อาทิตย์หน้า | สัปดาห์หน้า |
| ก๊อบ | คัดลอก |
| มหาลัย | มหาวิทยาลัย |
| เยอะแยะ | จำนวนมาก |
| เผาศพ | ฌาปนกิจ |
3. ระดับภาษา 5 ระดับ
| ระดับภาษา | ลักษณะ | สถานการณ์ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| พิธีการ | แบบแผนสูงสุด สุภาพ สละสลวย | พระราชพิธี รัฐพิธี กล่าวสดุดี | ข้าพเจ้าขอเปิดประชุมตั้งแต่วาระนี้เป็นต้นไป |
| ทางการ | ถูกต้อง กระชับ ชัดเจน | หนังสือราชการ รายงาน ประชุม | จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา |
| กึ่งทางการ | สุภาพ แต่ลดแบบแผนลง | บรรยาย อภิปราย ข่าว บทความ | ทุกภาคส่วนควรร่วมมือกันแก้ไขปัญหา |
| ไม่เป็นทางการ | ใช้ทั่วไป เข้าใจง่าย ยังสุภาพ | สนทนากับบุคคลทั่วไป | ฝากเอกสารไว้ที่โต๊ะด้วยนะครับ |
| กันเอง | ใช้กับบุคคลสนิท มีคำสแลงได้ | ครอบครัว เพื่อนสนิท | เดี๋ยวเจอกันนะ วันนี้เหนื่อยมากเลย |
พิธีการ → ทางการ → กึ่งทางการ → ไม่เป็นทางการ → กันเอง
4. คำฟุ่มเฟือย
คำฟุ่มเฟือย คือ คำหรือข้อความที่เกินจำเป็น หากตัดออกแล้ว ประโยคยังคงสื่อความหมายได้ชัดเจน
| ประโยคฟุ่มเฟือย | ปรับให้กระชับ |
|---|---|
| วางแผนล่วงหน้าไว้ก่อน | วางแผนล่วงหน้า |
| ย้อนกลับคืนมาอีกครั้ง | กลับมาอีกครั้ง |
| ร่วมมือกันช่วยเหลือซึ่งกันและกัน | ร่วมมือกัน |
| ทำการดำเนินการตรวจสอบ | ดำเนินการตรวจสอบ |
| โรงเรียนจะทำการรับสมัครนักเรียนใหม่ | โรงเรียนจะรับสมัครนักเรียนใหม่ |
| ผมมีความยินดีที่ได้มาเป็นกรรมการ | ผมยินดีที่ได้มาเป็นกรรมการ |
5. กลุ่มคำที่ควรตรวจสอบเป็นพิเศษ
ตัดออกได้เมื่อไม่ได้เป็นคำหลัก เช่น
“ทำการตรวจสอบ” → “ตรวจสอบ”
“มีความสนใจ” → “สนใจ”
“ทางบริษัทขอรับผิดชอบ” → “บริษัทขอรับผิดชอบ”
“ในส่วนของข้อสอบอัตนัย จะมี 2 ข้อ” → “ข้อสอบอัตนัยมี 2 ข้อ”
เหมาะกับภาษาพูด แต่ควรหลีกเลี่ยงในงานเขียนทางการ
ตัวอย่างวิเคราะห์
ประโยค: ทางโรงเรียนจะทำการประกาศผลสอบในวันพรุ่งนี้
- “ทางโรงเรียน” ใช้คำว่า “ทาง” เกินจำเป็น
- “ทำการประกาศ” ใช้คำว่า “ทำการ” เกินจำเป็น
ควรแก้เป็น “โรงเรียนจะประกาศผลสอบในวันพรุ่งนี้”
6. เทคนิคทำข้อสอบเร็ว
- ดูสถานการณ์ก่อนว่าเป็นงานพิธี งานราชการ หรือบทสนทนา
- ตัดคำสแลงออกเมื่อเป็นรายงานหรือหนังสือราชการ
- ลองตัดคำว่า “ทำการ มีการ มีความ ทาง ในส่วนของ” แล้วอ่านใหม่
- หากตัดแล้วความหมายยังครบ คำนั้นอาจเป็นคำฟุ่มเฟือย
- เลือกประโยคที่กระชับ ชัดเจน และเหมาะกับบุคคลที่สุด
แบบฝึกหัด 5 ข้อ
ข้อ 1 เปลี่ยนคำว่า “ก๊อบเอกสาร” ให้เป็นภาษาเขียน
ดูเฉลย
คัดลอกเอกสาร
ข้อ 2 “จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา” เป็นภาษาระดับใด
ดูเฉลย
ภาษาระดับทางการ
ข้อ 3 ปรับประโยค “โรงเรียนจะทำการรับสมัครนักเรียนใหม่” ให้กระชับ
ดูเฉลย
โรงเรียนจะรับสมัครนักเรียนใหม่
ข้อ 4 คำว่า “เดี๋ยวเจอกันนะ” เหมาะกับภาษาระดับใด
ดูเฉลย
ภาษาระดับกันเอง
ข้อ 5 ตัดคำฟุ่มเฟือยจาก “ย้อนกลับคืนมาอีกครั้ง”
ดูเฉลย
กลับมาอีกครั้ง
แนวข้อสอบ 5 ข้อ
สรุป 1 นาที
- ภาษาพูดเหมาะกับการสนทนา ภาษเขียนเหมาะกับงานทางการ
- เลือกระดับภาษาให้ตรงกับบุคคลและสถานการณ์
- พิธีการเป็นระดับสูงสุด ส่วนกันเองใช้กับบุคคลสนิท
- ตัดคำที่ซ้ำความหมายหรือเกินจำเป็น
- ระวังคำว่า ทำการ มีการ มีความ ทาง และในส่วนของ
- หลักการเขียนที่ดีคือ กระชับ ชัดเจน สุภาพ และเข้าใจง่าย