ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
lesson

EP4 กำไร–ขาดทุนและการหาราคาทุน

เรียนรู้ราคาทุน ราคาขาย กำไร ขาดทุน การคิดเป็นร้อยละ การย้อนหาราคาทุน ต้นทุนรวม และผลกำไรหรือขาดทุนสุทธิ พร้อมแบบทดสอบวิชาคำนวณ นนส.ทบ. 10 ข้อ

ภาพรวมหลักสูตรของฉัน

เส้นทางสู่เป้าหมาย

0%
ผ่านแล้ว 0/0 EP
เหลือ 0 EP
ผ่านครบวิชา 0/0 วิชา

กำลังโหลดความก้าวหน้า…

ความสำเร็จ Quiz ท้าย EP ผู้เรียน
กำลังโหลด…
ดีที่สุด 0%
ล่าสุด
ทำแล้ว 0 ครั้ง

ทำ Quiz ท้าย EP เพื่อเริ่มบันทึกความสำเร็จ


🎯
EP4 • วิชาคำนวณ นนส.ทบ.

กำไร–ขาดทุน: ราคาทุน ราคาขาย และร้อยละ

ฝึกแยกราคาทุน ราคาขาย กำไร และขาดทุน พร้อมใช้ฐาน 100% เพื่อหาราคาขาย ย้อนหาราคาทุน และวิเคราะห์ผลสุทธิจากสินค้าหลายรายการ

เป้าหมายการเรียนรู้

คำนวณกำไรหรือขาดทุนเป็นเงินบาทและเปอร์เซ็นต์ได้ ย้อนหาราคาทุนได้ และไม่หลงใช้ราคาขายเป็นฐานของร้อยละ

1. ปัญหานำ

ซื้อรองเท้าราคา 800 บาท แล้วขายต่อ 640 บาท ขาดทุนกี่เปอร์เซ็นต์

ขาดทุน = 800 − 640 = 160 บาท
ขาดทุน% = 160/800 × 100 = 20%

หัวใจคือกำไรหรือขาดทุนเป็นเปอร์เซ็นต์ต้องเทียบกับ ราคาทุน เสมอ

ทุน

2. คำสำคัญที่ต้องแยกให้ออก

  • ราคาทุน: เงินที่จ่ายเพื่อให้ได้สินค้ามา รวมค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง
  • ราคาขาย: เงินที่ได้รับจากการขายสินค้า
  • กำไร: ราคาขายมากกว่าราคาทุน
  • ขาดทุน: ราคาขายน้อยกว่าราคาทุน
กำไร = ราคาขาย − ราคาทุน
ขาดทุน = ราคาทุน − ราคาขาย
%

3. สูตรกำไรและขาดทุนเป็นเปอร์เซ็นต์

กำไร% = กำไร(บาท)/ราคาทุน × 100
ขาดทุน% = ขาดทุน(บาท)/ราคาทุน × 100
ฐานต้องเป็นราคาทุน

ห้ามนำกำไรหรือขาดทุนไปหารด้วยราคาขาย เพราะเปอร์เซ็นต์กำไร–ขาดทุนในโจทย์มาตรฐานคิดจากราคาทุน

100

4. มองราคาทุนเป็น 100%

  • กำไร 20% → ราคาขายเท่ากับ 120% ของทุน
  • กำไร 35% → ราคาขายเท่ากับ 135% ของทุน
  • ขาดทุน 20% → ราคาขายเท่ากับ 80% ของทุน
  • ขาดทุน 15% → ราคาขายเท่ากับ 85% ของทุน
ขายกำไร p% → ราคาขาย = ทุน × (100 + p)/100
ขายขาดทุน p% → ราคาขาย = ทุน × (100 − p)/100
ย้อน

5. ย้อนหาราคาทุน

ขายไฟฉายสนาม 480 บาท ได้กำไร 20% จงหาราคาทุน

480 บาท = 120% ของทุน
ทุน = 480 × 100/120 = 400 บาท
เทคนิคกลับเศษส่วน

เมื่อราคาขายเป็น 120% ของทุน ให้คูณราคาขายด้วย 100/120 เพื่อย้อนกลับเป็น 100%

+

6. ต้นทุนรวมต้องรวมค่าใช้จ่าย

ราคาซื้อสินค้าอาจยังไม่ใช่ต้นทุนทั้งหมด หากมีค่าขนส่ง ค่าซ่อม หรือค่าบรรจุภัณฑ์

ต้นทุนรวม = ราคาซื้อ + ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

ซื้อสินค้ามา 2,500 บาท เสียค่าขนส่ง 300 บาท ขาย 3,200 บาท

ต้นทุนรวม = 2,800 บาท
กำไร = 3,200 − 2,800 = 400 บาท
×n

7. กำไร–ขาดทุนหลายชิ้น

ถ้าสินค้าทุกชิ้นมีต้นทุนและราคาขายเท่ากัน ให้หากำไรหรือขาดทุนต่อชิ้นก่อน แล้วคูณจำนวนชิ้น

กำไรหรือขาดทุนรวม = ต่อชิ้น × จำนวนชิ้น

ซื้อ 30 ชิ้น ชิ้นละ 250 บาท ขายชิ้นละ 220 บาท

ขาดทุนต่อชิ้น = 30 บาท
ขาดทุนรวม = 30 × 30 = 900 บาท
สุทธิ

8. ผลกำไรหรือขาดทุนสุทธิ

กรณีมีสินค้าหลายรายการ ให้หาผลต่างของแต่ละรายการ แล้วรวมกำไรและขาดทุนทั้งหมด

ผลสุทธิ = กำไรรวม − ขาดทุนรวม
ใช้เครื่องหมายช่วย

กำไรให้เป็นบวก ขาดทุนให้เป็นลบ แล้วนำมารวมกัน หากผลลัพธ์ติดลบแสดงว่าขาดทุนสุทธิ

9. เทคนิคทำข้อสอบ

  1. ระบุให้ได้ว่าเลขใดคือทุนและเลขใดคือราคาขาย
  2. หากขายมากกว่าทุนคือกำไร หากขายน้อยกว่าทุนคือขาดทุน
  3. กำไร–ขาดทุนเป็นเปอร์เซ็นต์ต้องหารด้วยราคาทุน
  4. กำไร p% ให้มองราคาขายเป็น 100 + p เปอร์เซ็นต์
  5. ขาดทุน p% ให้มองราคาขายเป็น 100 − p เปอร์เซ็นต์
  6. ย้อนหาทุนให้คูณราคาขายด้วย 100/เปอร์เซ็นต์ของราคาขาย
  7. รวมค่าขนส่งและค่าใช้จ่ายอื่นไว้ในต้นทุนก่อน
  8. สินค้าหลายชิ้นให้หาต่อชิ้นแล้วคูณจำนวน
  9. สินค้าหลายรายการให้หาผลสุทธิทีละรายการ
✏️

10. แบบฝึกหัด 5 ข้อ

  1. ซื้อหนังสือ 200 บาท ขาย 250 บาท ได้กำไรกี่บาท

    ดูเฉลย

    กำไร = 250 − 200 = 50 บาท

  2. ซื้อสินค้า 500 บาท ขาย 450 บาท ขาดทุนกี่เปอร์เซ็นต์

    ดูเฉลย

    ขาดทุน 50 บาท คิดเป็น 50/500 × 100 = 10%

  3. ทุน 800 บาท ต้องการกำไร 25% ควรขายเท่าใด

    ดูเฉลย

    ราคาขาย = 800 × 125/100 = 1,000 บาท

  4. ขายสินค้า 720 บาท ขาดทุน 10% ราคาทุนเท่าใด

    ดูเฉลย

    720 บาทคือ 90% ของทุน ดังนั้นทุน = 720 × 100/90 = 800 บาท

  5. ซื้อสินค้า 20 ชิ้น ชิ้นละ 120 บาท ขายชิ้นละ 150 บาท ได้กำไรรวมเท่าใด

    ดูเฉลย

    กำไรต่อชิ้น 30 บาท กำไรรวม = 30 × 20 = 600 บาท

🎓

11. แบบทดสอบท้ายบท 10 ข้อ

ตอบแล้ว 0/10 ข้อ คะแนน 0/10
ข้อ 1 ซื้อเสื้อยืดมาตัวละ 150 บาท ขายได้กำไร 20% จะได้กำไรตัวละกี่บาท
ดูคำอธิบาย

กำไร = 20/100 × 150 = 30 บาท

ตอบ B

ข้อ 2 ซื้อรองเท้าราคา 800 บาท ขายต่อ 640 บาท ขาดทุนกี่เปอร์เซ็นต์
ดูคำอธิบาย

ขาดทุน = 800 − 640 = 160 บาท และ 160/800 × 100 = 20%

ตอบ C

ข้อ 3 ขายไฟฉายสนามราคา 480 บาท ได้กำไร 20% ราคาทุนเท่าใด
ดูคำอธิบาย

480 บาทคือ 120% ของทุน ดังนั้นทุน = 480 × 100/120 = 400 บาท

ตอบ B

ข้อ 4 ซื้อสินค้า 1,200 บาท ต้องการขายให้ได้กำไร 25% ควรขายราคาเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ราคาขาย = 1,200 × 125/100 = 1,500 บาท

ตอบ C

ข้อ 5 ขายกระเป๋าราคา 1,700 บาท ขาดทุน 15% กระเป๋ามีราคาทุนเท่าใด
ดูคำอธิบาย

1,700 บาทคือ 85% ของทุน ดังนั้นทุน = 1,700 × 100/85 = 2,000 บาท

ตอบ C

ข้อ 6 ร้านค้าซื้อของมา 2,500 บาท และมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม 300 บาท หากขาย 3,200 บาท จะได้กำไรเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ต้นทุนรวม = 2,500 + 300 = 2,800 บาท กำไร = 3,200 − 2,800 = 400 บาท

ตอบ B

ข้อ 7 พ่อค้าซื้อของ 30 ชิ้น ชิ้นละ 250 บาท ขายชิ้นละ 220 บาท จะขาดทุนรวมเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ขาดทุนต่อชิ้น = 250 − 220 = 30 บาท ขาดทุนรวม = 30 × 30 = 900 บาท

ตอบ C

ข้อ 8 สินค้าราคาทุน 4,000 บาท ขายได้กำไร 12% ราคาขายเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ราคาขาย = 4,000 × 112/100 = 4,480 บาท

ตอบ B

ข้อ 9 ซื้อโทรศัพท์ 5,800 บาทขาย 5,300 บาท ซื้อแท็บเล็ต 4,250 บาทขาย 4,800 บาท และซื้อกล้อง 6,500 บาทขาย 6,100 บาท ผลสุทธิเป็นอย่างไร
ดูคำอธิบาย

โทรศัพท์ขาดทุน 500 บาท แท็บเล็ตกำไร 550 บาท กล้องขาดทุน 400 บาท ผลสุทธิ = −500 + 550 − 400 = −350 บาท

ตอบ A

ข้อ 10 สินค้าชิ้นหนึ่งขาย 2,400 บาท ได้กำไร 20% หากต้องการกำไรเพียง 10% ควรขายราคาเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ทุน = 2,400 × 100/120 = 2,000 บาท หากกำไร 10% ราคาขาย = 2,000 × 110/100 = 2,200 บาท

ตอบ B

📌

12. สรุปท้ายบท

กำไร = ราคาขาย − ราคาทุน
ขาดทุน = ราคาทุน − ราคาขาย
กำไร% หรือขาดทุน% = จำนวนเงินกำไรหรือขาดทุน ÷ ราคาทุน × 100
  • ราคาทุนเป็นฐาน 100%
  • ต้องรวมค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องเป็นต้นทุน
  • โจทย์ย้อนหาทุนต้องดูว่าราคาขายแทนกี่เปอร์เซ็นต์
  • หลายรายการให้รวมกำไรและขาดทุนเป็นผลสุทธิ
กลับด้านบน