ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
lesson

EP7 อัตราเร็ว ระยะทาง และเวลา

เรียนรู้การคำนวณอัตราเร็ว ระยะทาง และเวลา การแปลงหน่วย km/h และ m/s ความเร็วเฉลี่ย พร้อมเทคนิคทำโจทย์ไป–กลับ และแบบทดสอบวิชาคำนวณ นนส.ทบ. 15 ข้อ

ภาพรวมหลักสูตรของฉัน

เส้นทางสู่เป้าหมาย

0%
ผ่านแล้ว 0/0 EP
เหลือ 0 EP
ผ่านครบวิชา 0/0 วิชา

กำลังโหลดความก้าวหน้า…

ความสำเร็จ Quiz ท้าย EP ผู้เรียน
กำลังโหลด…
ดีที่สุด 0%
ล่าสุด –
ทำแล้ว 0 ครั้ง

ทำ Quiz ท้าย EP เพื่อเริ่มบันทึกความสำเร็จ

🎯
EP7 • วิชาคำนวณ นนส.ทบ.

อัตราเร็ว ระยะทาง และเวลา

ฝึกใช้ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราเร็ว ระยะทาง และเวลา การแปลงนาทีเป็นชั่วโมง การหาอัตราเร็วเฉลี่ย และโจทย์เดินทางหลายช่วง

เป้าหมายการเรียนรู้

ผู้เรียนสามารถเลือกสูตรได้ถูกต้อง แปลงหน่วยเวลาได้ และแก้โจทย์เดินทาง ไป–กลับ เวลาออก–ถึง รวมถึงการเปลี่ยนหน่วยกิโลเมตรต่อชั่วโมงเป็นเมตรต่อวินาที

❓

1. ปัญหานำ

รถยนต์วิ่งได้ระยะทาง 120 กิโลเมตร ในเวลา 2 ชั่วโมง รถยนต์คันนี้มีอัตราเร็วเท่าใด

อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา
อัตราเร็ว = 120 ÷ 2 = 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

หัวใจคือดูว่าโจทย์ถามตัวใด แล้วเลือกสูตรที่มีข้อมูลครบ

v

2. ความหมายของอัตราเร็ว

อัตราเร็ว คือ ระยะทางที่วัตถุเคลื่อนที่ได้ในหนึ่งหน่วยเวลา

ตัวอย่าง รถวิ่งได้ 60 กิโลเมตรใน 1 ชั่วโมง เขียนอัตราเร็วเป็น 60 กม./ชม.

สูตร

3. สูตรสำคัญ

ระยะทาง = อัตราเร็ว × เวลา
อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา
เวลา = ระยะทาง ÷ อัตราเร็ว
สูตรสามเหลี่ยมช่วยจำ

วางระยะทางไว้ด้านบน อัตราเร็วและเวลาไว้ด้านล่าง ปิดตัวที่ต้องการหา แล้วดูว่าต้องคูณหรือหาร

d

4. การหาระยะทาง

ระยะทาง = อัตราเร็ว × เวลา

รถวิ่งด้วยความเร็ว 60 กม./ชม. เป็นเวลา 2 ชั่วโมง

ระยะทาง = 60 × 2 = 120 กิโลเมตร
v

5. การหาอัตราเร็ว

อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา

รถวิ่งได้ 180 กิโลเมตร ใช้เวลา 3 ชั่วโมง

อัตราเร็ว = 180 ÷ 3 = 60 กม./ชม.
t

6. การหาเวลา

เวลา = ระยะทาง ÷ อัตราเร็ว

รถเดินทาง 240 กิโลเมตร ด้วยความเร็ว 80 กม./ชม.

เวลา = 240 ÷ 80 = 3 ชั่วโมง
60

7. การแปลงหน่วยเวลา

1 ชั่วโมง = 60 นาที
1 นาที = 60 วินาที
1 ชั่วโมง = 3,600 วินาที
  • 15 นาที = 15/60 = 0.25 ชั่วโมง
  • 30 นาที = 30/60 = 0.5 ชั่วโมง
  • 45 นาที = 45/60 = 0.75 ชั่วโมง
  • 1 ชั่วโมง 40 นาที = 1 + 40/60 = 5/3 ชั่วโมง
จุดดักข้อสอบ

ถ้าอัตราเร็วเป็นกิโลเมตรต่อชั่วโมง เวลาในสูตรต้องเป็นชั่วโมง ห้ามนำจำนวนนาทีไปคูณโดยตรง

เฉลี่ย

8. อัตราเร็วเฉลี่ย

อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทางรวม ÷ เวลารวม

ช่วงแรกเดินทาง 60 กิโลเมตร ใช้เวลา 1 ชั่วโมง ช่วงที่สองเดินทาง 120 กิโลเมตร ใช้เวลา 2 ชั่วโมง

อัตราเร็วเฉลี่ย = (60 + 120) ÷ (1 + 2) = 60 กม./ชม.
ห้ามเฉลี่ยความเร็วตรง ๆ

หากเวลาหรือระยะทางแต่ละช่วงไม่เท่ากัน ต้องใช้ระยะทางรวม ÷ เวลารวม

↔

9. โจทย์ไป–กลับ

ถ้าไปและกลับตามเส้นทางเดิม ระยะทางรวมเป็นสองเท่าของระยะทางเที่ยวเดียว

ระยะทางรวม = ระยะทางขาไป + ระยะทางขากลับ
อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทางรวม ÷ เวลารวม

ขาไป 240 กิโลเมตร ใช้ 3 ชั่วโมง ขากลับใช้ 4 ชั่วโมง

อัตราเร็วเฉลี่ย = 480 ÷ 7 = 68.57 กม./ชม.
%

10. ความเร็วเพิ่ม แต่ระยะทางเท่าเดิม

เมื่อระยะทางเท่าเดิม ความเร็วกับเวลาแปรผกผันกัน

เวลาใหม่ = เวลาเดิม ÷ ตัวคูณของความเร็ว

ถ้าความเร็วเพิ่ม 25% ความเร็วใหม่เป็น 125% หรือ 1.25 เท่าของเดิม

เวลาเดิม 5 ชั่วโมง → เวลาใหม่ = 5 ÷ 1.25 = 4 ชั่วโมง
นาฬิกา

11. เวลาออกและเวลาถึง

  1. หาเวลาเดินทางจากระยะทาง ÷ อัตราเร็ว
  2. แปลงทศนิยมของชั่วโมงเป็นนาที
  3. นำเวลาเดินทางไปบวกกับเวลาออก

เดินทาง 330 กิโลเมตร ด้วยความเร็ว 60 กม./ชม.

เวลา = 330 ÷ 60 = 5.5 ชั่วโมง = 5 ชั่วโมง 30 นาที

ออกเวลา 08.00 น. จึงถึงเวลา 13.30 น.

m/s

12. การแปลง กม./ชม. และ เมตร/วินาที

กม./ชม. → เมตร/วินาที ให้คูณ 5/18
เมตร/วินาที → กม./ชม. ให้คูณ 18/5

ตัวอย่าง 36 กม./ชม.

36 × 5/18 = 10 เมตร/วินาที
⚡

13. เทคนิคทำข้อสอบ

  1. ตรวจว่าระยะทางและเวลาใช้หน่วยที่เข้าคู่กัน
  2. นาทีต้องหาร 60 ก่อนเปลี่ยนเป็นชั่วโมง
  3. คำว่า “เดินทางได้เท่าใด” ใช้ระยะทาง = เร็ว × เวลา
  4. คำว่า “ใช้เวลากี่ชั่วโมง” ใช้เวลา = ระยะทาง ÷ เร็ว
  5. หลายช่วงให้หาเวลาแต่ละช่วงแล้วรวม
  6. อัตราเร็วเฉลี่ยใช้ระยะทางรวม ÷ เวลารวม
  7. ไป–กลับระยะทางเท่ากัน ให้รวมระยะทางทั้งสองขา
  8. ความเร็วเพิ่ม ระยะทางเดิม เวลาใหม่ต้องลดลง
  9. แปลง กม./ชม. เป็น m/s ให้คูณ 5/18
✏️

14. แบบฝึกหัด 5 ข้อ

  1. รถวิ่งด้วยความเร็ว 70 กม./ชม. เป็นเวลา 4 ชั่วโมง เดินทางได้กี่กิโลเมตร

    ดูเฉลย

    ระยะทาง = 70 × 4 = 280 กิโลเมตร

  2. รถเดินทาง 360 กิโลเมตร ใช้เวลา 6 ชั่วโมง มีอัตราเร็วเท่าใด

    ดูเฉลย

    อัตราเร็ว = 360 ÷ 6 = 60 กม./ชม.

  3. เดินทาง 150 กิโลเมตร ด้วยความเร็ว 50 กม./ชม. ใช้เวลากี่ชั่วโมง

    ดูเฉลย

    เวลา = 150 ÷ 50 = 3 ชั่วโมง

  4. รถวิ่ง 90 กิโลเมตร ใช้เวลา 1 ชั่วโมง 30 นาที มีอัตราเร็วเท่าใด

    ดูเฉลย

    1 ชั่วโมง 30 นาที = 1.5 ชั่วโมง อัตราเร็ว = 90 ÷ 1.5 = 60 กม./ชม.

  5. ความเร็ว 54 กม./ชม. เท่ากับกี่เมตรต่อวินาที

    ดูเฉลย

    54 × 5/18 = 15 เมตร/วินาที

🎓

15. แบบทดสอบท้ายบท 15 ข้อ

ตอบแล้ว 0/15 ข้อ คะแนน 0/15
ข้อ 1 รถยนต์วิ่งได้ระยะทาง 120 กิโลเมตร ในเวลา 2 ชั่วโมง รถยนต์คันนี้มีอัตราเร็วเท่าใด
ดูคำอธิบาย

อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา = 120 ÷ 2 = 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ตอบ B

ข้อ 2 รถจักรยานยนต์วิ่งด้วยอัตราเร็ว 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เป็นเวลา 3 ชั่วโมง จะเดินทางได้ระยะทางเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ระยะทาง = อัตราเร็ว × เวลา = 80 × 3 = 240 กิโลเมตร

ตอบ C

ข้อ 3 รถบรรทุกวิ่งได้ระยะทาง 300 กิโลเมตร ด้วยอัตราเร็ว 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ใช้เวลากี่ชั่วโมง
ดูคำอธิบาย

เวลา = ระยะทาง ÷ อัตราเร็ว = 300 ÷ 60 = 5 ชั่วโมง

ตอบ B

ข้อ 4 นายทหารวิ่งออกกำลังกายได้ระยะทาง 12 กิโลเมตร ในเวลา 2 ชั่วโมง อัตราเร็วเฉลี่ยเท่าใด
ดูคำอธิบาย

อัตราเร็วเฉลี่ย = 12 ÷ 2 = 6 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ตอบ C

ข้อ 5 รถยนต์เดินทางจาก A ไป B ระยะทาง 240 กิโลเมตร ใช้เวลา 3 ชั่วโมง แล้วเดินทางกลับเส้นทางเดิมใช้เวลา 4 ชั่วโมง อัตราเร็วเฉลี่ยตลอดการเดินทางเท่าใด
ดูคำอธิบาย

ระยะทางรวม = 240 + 240 = 480 กิโลเมตร เวลารวม = 3 + 4 = 7 ชั่วโมง อัตราเร็วเฉลี่ย = 480 ÷ 7 = 68.57 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ตอบ B

ข้อ 6 รถยนต์คันหนึ่งใช้เวลาเดินทาง 5 ชั่วโมง หากเพิ่มความเร็วขึ้น 25% จะใช้เวลาเดินทางกี่ชั่วโมง เมื่อระยะทางเท่าเดิม
ดูคำอธิบาย

เมื่อระยะทางเท่าเดิม เวลาแปรผกผันกับอัตราเร็ว ความเร็วใหม่เป็น 1.25 เท่า เวลาใหม่ = 5 ÷ 1.25 = 4 ชั่วโมง

ตอบ B

ข้อ 7 รถยนต์วิ่งด้วยอัตราเร็ว 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หากเพิ่มความเร็วขึ้นอีก 20% จะวิ่งได้กี่กิโลเมตรต่อชั่วโมง
ดูคำอธิบาย

20% ของ 80 = 16 ดังนั้นอัตราเร็วใหม่ = 80 + 16 = 96 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ตอบ C

ข้อ 8 รถบรรทุกออกเดินทางเวลา 08.00 น. ด้วยอัตราเร็วเฉลี่ย 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ต้องเดินทาง 330 กิโลเมตร จะถึงที่หมายเวลาใด
ดูคำอธิบาย

เวลาเดินทาง = 330 ÷ 60 = 5.5 ชั่วโมง หรือ 5 ชั่วโมง 30 นาที ออก 08.00 น. จึงถึง 13.30 น.

ตอบ B

ข้อ 9 นายทหารวิ่ง 6 กิโลเมตรแรกด้วยความเร็ว 6 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และวิ่งอีก 12 กิโลเมตรด้วยความเร็ว 12 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ใช้เวลารวมกี่ชั่วโมง
ดูคำอธิบาย

ช่วงแรกใช้เวลา 6 ÷ 6 = 1 ชั่วโมง ช่วงสองใช้เวลา 12 ÷ 12 = 1 ชั่วโมง รวม 2 ชั่วโมง

ตอบ B

ข้อ 10 รถยนต์วิ่งด้วยความเร็ว 90 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หากต้องเดินทาง 315 กิโลเมตร จะใช้เวลากี่ชั่วโมง
ดูคำอธิบาย

เวลา = 315 ÷ 90 = 3.5 ชั่วโมง = 3 ชั่วโมง 30 นาที

ตอบ B

ข้อ 11 รถคันหนึ่งเดินทาง 180 กิโลเมตร ในเวลา 2 ชั่วโมง 15 นาที อัตราเร็วเฉลี่ยเท่าใด
ดูคำอธิบาย

2 ชั่วโมง 15 นาที = 2.25 ชั่วโมง ดังนั้นอัตราเร็ว = 180 ÷ 2.25 = 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ตอบ B

ข้อ 12 รถจักรยานยนต์วิ่งด้วยอัตราเร็ว 72 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เป็นเวลา 1 ชั่วโมง 40 นาที จะเดินทางได้กี่กิโลเมตร
ดูคำอธิบาย

1 ชั่วโมง 40 นาที = 1 + 40/60 = 5/3 ชั่วโมง ระยะทาง = 72 × 5/3 = 120 กิโลเมตร

ตอบ C

ข้อ 13 รถยนต์ออกจากเมือง A ไปเมือง B ระยะทาง 200 กิโลเมตร ด้วยความเร็ว 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ขากลับใช้เวลาเพียง 2 ชั่วโมง อัตราเร็วขากลับเท่าใด
ดูคำอธิบาย

อัตราเร็วขากลับ = 200 ÷ 2 = 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ตอบ C

ข้อ 14 รถไฟออกจากสถานีเวลา 09.15 น. เดินทางเป็นเวลา 2 ชั่วโมง 24 นาที จะถึงปลายทางเวลาใด
ดูคำอธิบาย

09.15 น. + 2 ชั่วโมง = 11.15 น. แล้วบวกอีก 24 นาที จึงถึง 11.39 น.

ตอบ C

ข้อ 15 ฮิปโปโปเตมัสวิ่งด้วยความเร็ว 36 กิโลเมตรต่อชั่วโมง คิดเป็นความเร็วในหน่วยเมตรต่อวินาทีเท่าใด
ดูคำอธิบาย

แปลงกิโลเมตรต่อชั่วโมงเป็นเมตรต่อวินาทีโดยคูณ 5/18 ดังนั้น 36 × 5/18 = 10 เมตรต่อวินาที

ตอบ A

📌

16. สรุปท้ายบท

ระยะทาง = อัตราเร็ว × เวลา
อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา
เวลา = ระยะทาง ÷ อัตราเร็ว
อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทางรวม ÷ เวลารวม
  • 1 ชั่วโมง = 60 นาที
  • 15 นาที = 0.25 ชั่วโมง
  • 30 นาที = 0.5 ชั่วโมง
  • 45 นาที = 0.75 ชั่วโมง
  • กม./ชม. เป็น m/s ให้คูณ 5/18
กลับด้านบน